Hanes Prifysgol Aberystwyth

1867

Gwesty anorffenedig y Castell yn cael ei brynu gan bwyllgor Prifysgol Cymru gan y contractwr rheilffyrdd, Thomas Savin am £10,000, ffracsiwn o'r cyfanswm a gostiodd i'w adeiladu.

1870au

Yr Athro Henry Tanner o'r Coleg Amaethyddol Brenhinol a Harry Parnall, Is Lywydd y Brifysgol, yn ceisio sefydlu amaethyddiaeth fel pwnc ar y cwricwlwm. Ariannodd Parnall a thraddododd Tanner gyfres o ddarlithoedd ar y thema ‘Egwyddorion Amaethyddiaeth' ac fe'u cyhoeddwyd yn Gymraeg a Saesneg. Daeth diwedd ar y mentrau hyn oherwydd y trafferthion economaidd yn sgil y 'Dirwasgiad Mawr'.

1871

Ar ôl trafferthion yn casglu arian ar gyfer y Brifysgol, mae cyfarfod arbennig o'r pwyllgor yn ymgynnull ac yn penderfynu aildrefnu'r Gronfa Gwarant a sefydlu pum pwyllgor rhanbarthol (Llundain, Manceinion, Lerpwl, De a Gogledd Cymru), pob un i fod yn gyfrifol am godi cwota blynyddol o £400 ar gyfer costau cynnal, dros gyfnod o dair blynedd. Yn fuan wedyn cytunwyd y byddai'r Coleg yn agor erbyn 1 Hydref 1972 fan bellaf.

1872

Am 9.00 am ar 16 Hydref 1872, gyda chymorth dau athro a Chofrestrydd-Lyfrgellydd, Thomas Charles Edwards yn croesawu chwech ar hugain o fyfyrwyr i'r gwesty a addaswyd i fod yn 'Brifysgol y werin'. “Mae tref Aberystwyth yn dathlu gyda gwyl gyffredinol - cafwyd llawer o areithiau huawdl, llawer o gerddoriaeth a chanu llawen; roedd yno londer a gorfoledd godidog”.

1872

Aberystwyth yw'r sefydliad Prifysgol cyntaf yng Nghymru i gynnig cyrsiau mewn: Cemeg, Ieitheg Gymharol, Iaith a Llenyddiaeth Saesneg, Iaith a Llenyddiaeth Ffrangeg, Daearyddiaeth, Almaeneg, Groeg, Hebraeg (hefyd Arabeg, Syrieg, Sanskrit, Tyrceg a Pherseg), Hanes, Eidaleg, Lladin, Rhesymeg ac Athroniaeth, Mathemateg, Gwyddorau Naturiol a Seryddiaeth.

1872

Y Gymdeithas Lenyddol a Thrafod yn dechrau ac yn ffynnu dan Lywyddiaeth W. R. Evans.

1874

Y myfyrwyr cyntaf yn dod i fyw i'r Coleg.

1874

Agor yr Adran Gerddoriaeth

1875

Sefydlu yr Adran Iaith a Llenyddiaeth Gymraeg.

Adran y Gymraeg ac Astudiaethau Celtaidd
1875

Sefydlu yr Adran Ffiseg - y gyntaf yng Nghymru.

Adran Ffiseg
1875

Capeli ledled Cymru yn datgan y byddai casgliad yn cael ei wneud ar gyfer y Brifysgol ar Sul olaf mis Hydref, Sul y Brifysgol. Cyfrannodd dros 70,000 o bobl, symiau bach gan fwyaf, sef y cyfan y gallent ei fforddio - casglwyd £3,100. Yr haelioni hwn yn cadarnhau fod lle arbennig i Aberystwyth yng nghalonnau a meddyliau'r Cymry.

1878

Cyfrol gyntaf Cylchgrawn y Coleg (a alwyd yn ddiweddarach yn Y Ddraig), wedi'i addurno ag arwyddair y Coleg, 'Nid Byd, Byd Heb Wybodaeth’.

1884

Y fyfyrwraig gyntaf yn cofrestru, sef L. Patrick (Davies gynt). Nifer y myfyrwyr yn fwy na 100.

1885

Y neuadd breswyl gyntaf i fenywod, Abergeldie.

1885

Ar 9 Gorffennaf, dinistriwyd adeilad eiconig y Brifysgol, a adwaenwyd gan genedlaethau diweddarach fel 'Yr Hen Goleg' gan dân. Ni chanfuwyd yr achos erioed.

1885

Ysgoloriaethau'r Coleg ar gael i bawb, waeth beth yw eu credo neu hil. Dywedodd y Prifathro, Thomas Charles Edwards fod ‘colegau mawr yn dod i fod yr hyn ydynt drwy agor eu gatiau i bawb’.

1885

Stuart Rendel yn prynu ystad Gogerddan ar Benglais ac yn rhoi'r tir i'r Coleg.

1887

College Critic, a fwriadwyd fel fersiwn llai parchus o Gylchgrawn y Coleg, yn ymddangos mewn llawysgrifen. Cafodd ei ffrwyno'n fuan iawn.

College Critic
1889

Sefydlu Cymdeithas y Geltaidd.

1889-1890

W. T. Jones o Melbourne, Awstralia yn cyfrannu er mwyn adeiladu nenfwd addurniadol yng nghoridor y Coleg, gan greu y 'Cwad'. “Yma, yn ddyddiol, rhwng darlithoedd gwelir crocodeiliaid cymhleth o ddynion a gwragedd yn cylchdroi ar wahân, ac roedd rhaid dysgu pob math o driciau a strategaethau er mwyn gallu goresgyn y gwahanu swyddogol rhwng y rhywiau!"

1890

Y Prifathro Thomas Charles Edwards yn teithio o amgylch America ac yn codi £1,050 gan Americaniaid o dras Cymreig i gyfarparu Llyfrgell newydd y Coleg. Ysgrifennodd am y daith yn Adroddiad y Coleg y flwyddyn honno.

Adroddiad y Coleg
1890au

Tri hyfforddwr Llaeth yn cael eu penodi i sefydlu ysgolion llaethdy teithiol i ddarparu hyfforddiant lleol mewn gwneud menyn a chaws. Daeth hyfforddiant llaeth yn nodwedd amlwg o hyfforddiant amaethyddol yn Aberystwyth fel y tystia'r Ysgol Laeth uchel ei pharch.

1891

Sefydlu yr Adran Amaethyddiaeth.

1892

Sefydlu yr Adran Addysg.

Ysgol Addysg
1892

Thomas Ellis AS yn sefydlu Cymdeithas y Cyn-fyfyrwyr. Nod y Gymdeithas yw galluogi i gyn-fyfyrwyr adnewyddu cyfeillgarwch dyddiau Coleg, codi arian ar ran y Coleg a datblygu buddiannau addysgol y Coleg a Chymru.

1892

Y Llyfrgell newydd yn adeilad yr Hen Goleg yn cael ei chwblhau. Cafodd ei chyllido gan roddion gan Americanwyr a Chanadiaid o linach Gymreig. Fe'i hadnabuwyd fel y ‘Llyfrgell Gyffredinol’ tan 1976, pan symudwyd y rhan fwyaf o'r casgliadau i'r llyfrgell newydd, sef Llyfrgell Hugh Owen.

1893

Prifysgol Cymru yn cael ei hymgorffori gan y Siarter Frenhinol.

1895

Yr Athro Anwyl a'r Athro Ainsworth Davies yn cyfansoddi 'Cân y Coleg' gyda cherddoriaeth gan Mr David Jenkins Msc.Bac., i ddathlu Dydd Gwyl Dewi.

1896

Ar 26 Mehefin, tywysog Cymru yn cael ei sefydlu'n Ganghellor, a Thywysoges Cymru yn agor y neuadd newydd i fenywod, Alexandra, a enwyd ar ei hôl. Gyda rhai'n cyfeirio'n aflednais at y neuadd fel ‘Yr Hostel,’ dechreuodd eraill alw'r neuadd i fenywod yn ‘Nyth y Golomen.’ Gladstone, y Prif Weinidog yn cael gradd er anrhydedd.

1901

Sefydlu Adran y Gyfraith - y gyntaf yng Nghymru.

Adran Y Gyfraith a Throseddeg
1901

Sefydlu yr Adran Gwyddor Llaeth.

1901

Agor y neuadd breswyl gyntaf i ddynion.

1901

Penodi T. A. Levi yn Athro Saesneg a Jethro Brown yn Athro Cyfraith Gyfansoddiadol a Chymharol.

1905

Am y tro cyntaf, clywir y floedd ryfedd a chwedlonol, "Bloedd y Coleg", yng Nghwad y Coleg.

Bloedd y Coleg
1906

Penodi Syr C. Bryner Jones yn Athro Amaethyddiaeth. Daeth Jones yn gymeriad dylanwadol tu hwnt yn natblygiad amaethyddol Cymru, yn enwedig ar ôl iddo gael ei benodi yn Gomisiynydd Amaethyddol i Gymru. Bu'n ymwneud â bron iawn pob mudiad i hybu buddion amaethyddiaeth yng Nghymru, gan gynnwys datblygu Cymdeithas Amaethyddol Frenhinol Cymru, sefydlu'r Orsaf Fridio Planhigion, Cyfnodolyn Amaethyddiaeth Cymru ac Adran Economeg Amaethyddol y Brifysgol.

1907

Y teulu Davies o Landinam yn parhau â'u haelioni tuag at y Brifysgol trwy roi rhodd o £23,000 tuag at adeiladu adeilad Edward Davies.

1908

Tîm rygbi XV cyntaf y Brifysgol yn dechrau ar rediad o 15 mlynedd heb eu trechu. Ymdrechion chwaraeon nodedig eraill yn cynnwys: nofio, rhwyfo, pêl-droed, hoci, tenis, criced, athletau a golff.

1909

Syr John Williams yn cyllido swyddi newydd i ddarlithwyr ym maes Hanes Cymru a Llenyddiaeth Gymraeg. Archifau'r Brifysgol yn cadw casgliad o eitemau amrywiol o eiddo Syr John Williams. Ceir rhagor o fanylion am y casgliad hwn yma.

1909

Y Llyfrgell Genedlaethol yn agor yn yr Ystafelloedd Ymgynnull.

Llyfrgell Genedlaethol Cymru
1909

Sefydlu'r Adrannau Mathemateg Gymhwysol a Mathemateg Bur.

Adran Mathemateg
1912

Sefydlu yr Adran Botaneg Amaethyddol.

1912

T. Gwyn Jones yw'r unigolyn cyntaf i'w ddyrchafu i radd a theitl Darllenydd ym Mhrifysgol Cymru.

1914

T. H. Parry-Williams yn ymuno â staff Adran y Gymraeg ac Astudiaethau Celtaidd ac yn dod yn Athro y Gymraeg ym 1920.

Adran y Gymraeg ac Astudiaethau Celtaidd
1917

Yr Adran Addysg yn darparu cyrsiau dwys am ddim i hyfforddi cyn-filwyr anabl oedd yn dymuno hyfforddi i fod yn athrawon.

1918

R.D. Laurie yn olynu H.F. Fleure fel pennaeth yr Adran Sŵoleg. Trwy haelioni Samuel Vestey, sefydlwyd cadair newydd mewn Sŵoleg ym 1922, gyda Laurie yn ddeiliad cyntaf iddi. Mewn cyfnod o lymder ariannol, profodd Laurie ei fod yn arweinydd ysbrydoledig. Ar ôl methu â pherswadio awdurdodau'r Brifysgol i gyllido adeilad ar gyfer yr adran i gywion bach, fe wnaeth Laurie a'i gydweithwyr adeiladu’r adeilad eu hunain. Roedd Laurie hefyd yn weithgar o ran gwella amodau gwaith staff prifysgolion Prydain. Ef oedd y sylfaenydd, y Llywydd cyntaf ac Ysgrifennydd Anrhydeddus y Gymdeithas i Athrawon Prifysgol.

1918

Ar 29 Mai, Aberystwyth yw'r brifysgol gyntaf ym Mhrydain i ganiatáu i fyfyrwyr astudio ar gyfer graddau cyntaf ac uwch mewn Daearyddiaeth yng Nghyfadrannau'r Celfyddydau a'r Gwyddorau.

1918

David Davies, ynghyd â'i chwiorydd, Gwendoline a Margaret, yn rhoi £20,000 i sefydlu cadair Gwleidyddiaeth Ryngwladol. Galluogodd hyn i Aberystwyth arloesi disgyblaeth academaidd cwbl newydd.

Adran Gwleidyddiaeth Ryngwladol
1919

Sefydlu canghennau o Gymdeithas Cyn-fyfyrwyr Aberystwyth yn India, Burma a Ceylon.

1919-1939

Ym Mrongoch, fferm y Brifysgol, yn dilyn grantiau gan Fwrdd Marchnata'r Ymerodraeth, datblygwyd amrywiaeth fawr o laswellt (S.23 Rhygwellt, S.48 Rhonwellt y gath, yr amrywiaethau byswellt S.37 ac S.143, a'r meillion S.100 ac S.123), sy'n trawsffurfio glaswelltiroedd y byd.

1919

Laurence Philips, yr Arglwydd Milford yn ddiweddarach, yn rhoi £10,000 i sefydlu Gorsaf Bridio Planhigion. Ar 25 Ebrill, derbyniodd R.G. Stapledon ddwy swydd, sef Cyfarwyddwr yr Orsaf Bridio Planhigion ac Athro Botaneg Amaethyddol. O dan ei gyfarwyddyd, daeth yr Orsaf Bridio Planhigion yn enwog yn rhyngwladol, o ganlyniad i'w chyfraniad enfawr i wella tiroedd ym mhob rhan o'r byd.

1920

Aberystwyth yw'r coleg cyntaf yng Nghymru i sefydlu Adran Astudiaethau Allanol.

1923

Cymdeithas y Cyn-fyfyrwyr yn rhoi Ystafelloedd y Cynulliad i'w defnyddio fel Undeb y Myfyrwyr. Cafodd yr adeilad ei agor yn swyddogol gan Ei Uchelder Brenhinol Edward, Tywysog Cymru ar 30 Hydref. I nodi'r digwyddiad, gwnaeth y Brifysgol ddadorchuddio'r unig gerflun cyhoeddus o'r Tywysog ym Mhrydain.

1929

Sefydlu yr Adran Economeg Amaethyddol.

1929

Cynlluniau yn cael eu gwneud i ganolbwyntio datblygiadau adeiladu yn y dyfodol ar safle Penglais.

Cynlluniau
1930

Penodi Dr Lily Newton yn Athro Botaneg. Dan ei harweiniad hi, ehangodd yr adran a sefydlu enw sylweddol am ragoriaeth ymchwil a'i dysgu. Ym 1952 daeth yr Athro Newton yn Bennaeth Gweithredol y Brifysgol.

1931

Aberystwyth yw'r Brifysgol gyntaf drwy'r byd i sefydlu cadair Hanes Cymru.

Adran Hanes a Hanes Cymru
1933

Neuadd y Coleg yn cael ei ddinistrio gan dân.

1938

Y Coleg yn cael ei arfbais. Mae'n cynnwys y chwedl: 'Nid Byd, Byd Heb Wybodaeth'.

1939

E. H. Carr, yr Athro Gwleidyddiaeth Ryngwladol, yn cyhoeddi ‘The Twenty Years Crisis’ testun arloesol am wleidyddiaeth ryngwladol. Mae'r gwaith clasurol hwn yn dal i fod ar gael mewn print, yn ogystal â'i waith 'What is History?'

1939

Alban Davies, marsiandwr llaeth wedi ymddeol, yn rhoi £35,000 i'r Brifysgol i brynu 205 o erwau o dir ar Benglais.

1939-1945

Nifer o aelodau o staff yn yr Adrannau Amaethyddiaeth a'r Orsaf Bridio Planhigion, gan gynnwys D. W. Davies, E. T. Jones, Trevor Thomas, Moses Griffith, W. Ellison, T. J. Jenkins, Iorwerth Jones ac eraill, yn cael eu secondio i wasanaeth Pwyllgorau Amaethyddol y Rhyfel. Cafodd gwaith yr adrannau ei ailstrwythuro'n llawn i gefnogi'r Ymgyrch Cynhyrchu Bwyd. Cafodd ymdrechion y llywodraeth i gynyddu cynhyrchaeth tiroedd Prydain eu cyflawni trwy athrylith Syr R. G. Stapledon a'i gydweithwyr. Yn ddiweddarach byddai Syr Reginald Dorman Smith, y Gweinidog Amaethyddiaeth o 1937, yn hawlio y byddai Prydain wedi llwgu a ddim wedi gallu sefydlu unrhyw her filwrol oni bai am gyflawniadau Stapledon.

1940

E. J. Williams yn yr adran Ffiseg yn 'cynnal y mwyaf trawiadol o'i gyflawniadau arbrofol ... dangos yn uniongyrchol drwy siambr fwg dadafaeliad mesonau pelydrau cosmig mewn i electron. Yn ddiweddarach gwnaeth Williams gyfraniadau pwysig i'r ymgyrch yn erbyn yr 'U-boat', gan alluogi i'r Cynghreiriaid ymosod ar Ewrop o'r môr'.

1950

Prynu Plas Gogerddan, cartref hynafol y teulu Pryse, a daw'n gartref parhaol i'r Orsaf Bridio Planhigion.

1951

Neuadd Pantycelyn yn agor.

1955

Ar 8 Awst, mae'r Frenhines Elisabeth II yn agor yr Orsaf Bridio Planhigion yn swyddogol ym Mhlas Gogerddan.

1958-1969

Y Prifathro Thomas Parry yw'r dylanwad sy'n arwain y gwaith o drosglwyddo'r "Coleg ger y lli" i fod yn "Goleg ar y bryn".

1960au

Grantiau'r Llywodraeth a chymynroddion hael gan fuddiolwyr yn caniatáu i'r Brifysgol godi adeiladau newydd ar gyfer Bioleg, y Gwyddorau Ffisegol, y Gyfadran Economeg ac Astudiaethau Cymdeithasol, Cyfadran y Gyfraith, Daearyddiaeth, Daeareg ac Astudiaethau Gwledig, yn ogystal â neuaddau preswyl.

1963

Sefydlu yr Adran Economeg.

1965

Nifer y myfyrwyr yn fwy na 2000.

1968

Adeilad eiconig y gwyddorau ffisegol gyda'i wyneb ceugrwm yn ymddangos Neuadd Fawr.

1968

Ceredigion yn dod yn neuadd Gymraeg i fyfyrwyr gwrywaidd, a Neuadd Davies Bryan yn dod yn neuadd Gymraeg i fyfyrwragedd.

1970

Sefydlu Coleg Amaethyddol Cymru gyda David Morris yn Bennaeth. Mewn trefniant anarferol, cyllidwyd y Coleg drwy gydbwyllgor a gyfansoddwyd o gynrychiolwyr o holl awdurdodau lleol Cymru. Ei genhadaeth wreiddiol oedd cynnig addysg alwedigaethol mewn amaethyddiaeth ac am nifer o flynyddoedd roedd yn darparu cyrsiau diploma cenedlaethol a chenedlaethol uwch cyn amrywio ei ddarpariaeth i gynnwys cyrsiau mewn rheolaeth cefn gwlad ac astudiaethau ceffylau. Yna ym 1982 datblygwyd cynllun gradd mewn amaethyddiaeth, i gynnwys blwyddyn waith, a ddarparwyd ar y cyd ag Adran Gwyddorau Amaethyddol y Brifysgol.

1970

Sefydlu yr Adran Gwyddorau Cyfrifiadurol.

Adran Cyfrifiadureg
1970

Y Neuadd Fawr yn cael ei chwblhau.

1971

Dyfarnu Cadair Bersonol i Gwendolen Rees yn yr Adran Swoleg a'i hethol yn Gymrawd o'r Gymdeithas Frenhinol. Yr Athro Rees oedd y fenyw gyntaf yn gweithio yng Nghymru i gael ei hethol yn gymrawd o'r gymdeithas nodedig hon. A hithau'n aelod sylfaen o Gymdeithas Parasitoleg Prydain, roedd Rees yn arbenigwr cydnabyddedig mewn trematodau a cestodau.

1971

“Daeth y fuddugoliaeth orau erioed i'w chyflawni gan rygbi Aberystwyth ymhell o gartref yn Seland Newydd”. Dysgodd y capten, S. J. Dawes a'r hyfforddwr Carwyn James (Cymraeg 1950), lawer am rygbi ar gaeau'r Ficerdy.

1971

Penodi J. Gareth Morris, a fu cyn hyn yn gymrawd ymchwil yn Rhydychen ac yn gymrawd Rockerfeller yng Nghaliffornia, yn Athro Microbioleg. Mewn cydnabyddiaeth o'i ymchwil mewn biocemeg a ffisioleg microbaidd, etholwyd Morris yn Gymrawd y Gymdeithas Frenhinol ym 1988. Gwasanaethodd fel aelod o'r Cyngor Cyllido Prifysgolion a'r Comisiwn Brenhinol ar Lygredd Amgylcheddol ym 1991.

1972

Y Neuadd Fawr, y Clochdy a'r Cyntedd yn cael gwobrau amrywiol, gan gynnwys Medal Aur R.I.B.A. am Bensaernïaeth yng Nghymru.

1973

Sefydlu yr Adran Celf. Yr unig adran o'i math ym Mhrifysgol Cymru.

Yr Ysgol Gelf
1973

Sefydlu yr Adran Drama. Yr unig adran o'i math yng Nghymru.

1974

Yr Adran Botaneg a Microbioleg yn cael ei sefydlu gan gymeryd lle yr Adran Botaneg a oedd yn bodoli am 44 blynedd cynt.

1976

Llyfrgell Hugh Owen yn cael ei chwblhau.

Hugh Owen
1977

Ceir wyth Cymrawd o'r Gymdeithas Frenhinol ar staff academaidd Aberystwyth.

1978

Sefydlu'r Ganolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd yn yr Hen Goleg.

1979

Canmoliaeth RIBA a Gwobr Dylunio SCONUL i Llyfrgell Hugh Owen.

1980

Sefydlu'r Radd Allanol drwy gyfrwng y Gymraeg. Yn seiliedig ar y fanyleb fewnol, mae'r cynllun yn cynnig graddau yn y Gymraeg. Hanes Cymru, astudiaethau theatr, ffilm a theledu ac astudiaethau Celtaidd, i fyfyrwyr aeddfed sy'n astudio'n rhan amser.

1986

Cyfrifoldeb am Orsaf Fridio Planhigion Cymru yn cael ei drosglwyddo o'r Brifysgol i Sefydliad Tir Glas a Chynhyrchu Anifeiliaid yr AFRC.

1988

Sefydlu y Sefydliad Gwyddorau Biolegol.

1989

Fe ddaeth Coleg Llyfrgellwyr Cymru (CLlC) yn rhan o'r Brifysgol a ffurfiwyd Adran Astudiaethau Gwybodaeth.

1995

Coleg Amaethyddol Cymru yn ymuno â'r Brifysgol ac yn uno â'r Adran Gwyddorau Amgylcheddol i greu Sefydliad Astudiaethau Gwledig Cymru a phenodi Michael Haines yn Gyfarwyddwr cyntaf. Yn ddiweddarach caiff y Sefydliad ei ail-enwi'n Sefydliad Gwyddorau Gwledig.

1995

Sefydlu yr Adran Astudiaethau Theatr, Ffilm a Theledu.

Adran Astudiaethau Theatr, Ffilm a Theledu
1997

Sefydlu y Sefydliad Daearyddiaeth a Gwyddorau Daear.

Adran Daearyddiaeth a Gwyddorau Daear
2002

Sefydlu yr Adran Gwyddor Chwaraeon ac Ymarfer Corff.

2007

Y Cyfrin Gyngor yn dyfarnu statws annibynnol i Brifysgol Aberystwyth ynghyd â'r hawl i ddyfarnu ei graddau ei hun.

2008

Y Sefydliad Tir Glas ac Ymchwil Amgylcheddol yn uno â'r Brifysgol, ac ynghyd â'r Sefydliadau Gwyddorau Biolegol a Gwyddorau Gwledig, yn ffurfio'r Sefydliad Gwyddorau Biolegol, Amgylcheddol a Gwledig.

Athrofa y Gwyddorau Biolegol, Amgylcheddol a Gwledig
2008

Sefydlu Adran Seicoleg newydd

Adran Seicoleg
2010

Aberystwyth yn dod yn bedwerydd yn y DU am Ddysgu ac Addysgu, yn ôl Arolwg Profiad Myfyrwyr y Times Higher Education. Mae'r arolwg barn hefyd yn dangos mai Prifysgol Aberystwyth sy'n cynnig y profiad cyffredinol gorau i fyfyrwyr yng Nghymru, gyda safle cyffredinol o 6ed ledled y Deyrnas Unedig.

2010

Prifysgol Aberystwyth yn dathlu graddedigion cyntaf. Y garfan gyntaf o fyfyrwyr yn derbyn graddau Prifysgol Aberystwyth yn dilyn Siarter a Statudau 2007 gan y Cyfrin Gyngor.

2012

Canolfan Biorefinio BEACON yn IBERS yn agor cyfleusterau ymchwil newydd ar gampws Gogerddan. Y ganolfan yw'r cyntaf o'i fath yng Nghymru ac mae'n gartref i offer ar raddfa fawr sy'n gallu cynnal ymchwil labordy a chynyddu cynhyrchion, gwasanaethau a thechnolegau masnachol.

BEACON
2012

Agoriad swyddogol Canolfan Genedlaethol Ffenomeg Planhigion, yn IBERS Gogerddan sy'n gyda’r tŷ gwydr mwyaf datblygedig yn y DU ar y pryd.

2012

Adeilad arobryn IBERS yn agor yn swyddogol. Mae'r adeilad yn gartref i'r Ganolfan Gwybodeg a’r Labordy Bioleg Cyfrifiadurol, ac mae'n cynnwys ystafelloedd seminar, gofod swyddfa a chaffi poblogaidd IBERbach

2013

IBERS yn ennill Gwobr Cyfraniad Eithriadol yn y categori Arloesedd a Thechnoleg yng Ngwobrau Times Higher Education. Mae'r cais buddugol yn canolbwyntio ar fridio a datblygu Glaswelltir Uchel mewn Siwgr (AberHSG) gan wyddonwyr yn IBERS.

2014

Yn 2014, mae prosiect ar y cyd rhwng y Brifysgol a BBSRC yn cael ei greu i drosi heriau mawr y 21ain Ganrif o ddiogelwch bwyd, dŵr ac ynni i gyfleoedd cynaliadwy a ffyniannus i gymdeithas, gan gydnabod y bydd arloesedd mewn amaethyddiaeth a'r gadwyn gyflenwi bwyd yn chwarae rhan hanfodol wrth feithrin bio-economi sy'n seiliedig ar wybodaeth. Erbyn mis Rhagfyr 2014, mae'r prosiect yn sicrhau cyllid o £ 20M gan Gronfa Datblygu Rhanbarthol Ewrop trwy Lywodraeth Cymru, ynghyd â'r £ 8.5M a £ 12M o Brifysgol Aberystwyth a'r BBSRC, yn y drefn honno, caiff Campws Arloesedd a Menter Aberystwyth ei eni. Y fisa ar gyfer Campws Arloesedd a Menter Aberystwyth yw creu cyfleuster sy'n arwain y byd ar gyfer ymchwil bio-wyddoniaeth, gan ddatblygu cynhyrchion torri tir ar gyfer y farchnad amaeth-dechnoleg.

Campws Arloesi a Menter Aberystwyth
2014

Fframwaith Rhagoriaeth Ymchwil (REF) 2014 yn nodi bod 95% o'r gweithgaredd ymchwil a gyflwynwyd gan Brifysgol Aberystwyth o safon a gydnabyddir yn rhyngwladol neu'n uwch, gydag ymchwil flaengar drwy’r byd (4*) ym mhob un o'r 17 o'r Unedau Asesu a gyflwynwyd

FfRhY 2014
2015

Fferm Penglais yn croesawu myfyrwyr cyntaf. Preswylfeydd myfyrwyr newydd Fferm Penglais gwerth £45m, yn croesawu myfyrwyr cyntaf. Wedi'i ysbrydoli gan dirwedd a phensaernïaeth Cymru wledig, mae'r datblygiad newydd yn cynnwys cyfres o adeiladau tri llawr gyda fflatiau ar gyfer chwech neu wyth o fyfyrwyr sy'n byw mewn llety hunan-arlwyo.

2015

Y Brifysgol yn dathlu Diwrnod y Sylfaenwyr.Y Brifysgol yn dathlu ei gorffennol, y presennol a'r dyfodol trwy ail-sefydlu Diwrnod y Sylfaenwyr. Gan ddod â chynrychiolwyr o'r Brifysgol a'r gymuned leol ynghyd, mae'r dathliadau'n adlewyrchu'r ethos y tu ôl i'r dathliadau gwreiddiol a gynhaliwyd yn yr Hen Goleg ar 15 Hydref 1872.

2020

Pantycelyn yn croesawu cenhedlaeth newydd o fyfyrwyr Cymraeg.
Mae neuadd breswyl enwocaf Cymru wedi ailagor ei drysau heddiw, ddydd Gwener 18 Medi 2020, gyda’r myfyrwyr yn dychwelyd i Brifysgol Aberystwyth ar gyfer dechrau’r flwyddyn academaidd newydd. Ar ei newydd wedd mae Neuadd Pantycelyn, sydd wedi ei thrawsnewid gan fuddsoddiad o £16.5m, yn cynnig llety en-suite o’r radd flaenaf i hyd at 200 o fyfyrwyr a chartref modern a chyfoes i gymuned fyrlymus myfyrwyr Cymraeg y Brifysgol.

Pantycelyn Pantycelyn
2020

Lansio Ysgol Gwyddor Filfeddygol newydd yn Aberystwyth.
Bydd Ysgol Gwyddor Filfeddygol Aberystwyth Prifysgol Aberystwyth yn croesawu ei myfyrwyr cyntaf ym mis Medi 2021. Mae’r cyhoeddiad yn dynodi lansiad swyddogol gradd Baglor mewn Gwyddor Filfeddygol newydd (BVSc) sydd yn cael ei chynnig ar y cyd gan Brifysgol Aberystwyth a’r Coleg Milfeddygol Brenhinol (RVC).

Ysgol Gwyddor Filfeddygol Aberystwyth
2020

Mae Campws Arloesi a Menter Aberystwyth (ArloesiAber) wedi’I lleoli ar Gampws Gogerddan eu trosglwyddo i’r brifysgol. Mae ArloesiAber) yn cynnig cyfleusterau ac arbenigedd o ansawdd byd-eang o fewn y sectorau biotechnoleg, technoleg amaeth a bwyd a diod.

ArloesiAber